Ο κύκλος της αγάπης

 

Η ζωή κάνει κύκλους. Ανοίγουν, κλείνουν, συνδέονται με άλλους κύκλους και πάλι από την αρχή. Πόσο στενάχωρο να χρησιμοποιώ τη γραφή μου για να βγάζω από μέσα μου όσα δε μπορώ να πω, μα και πόσο λυτρωτικό.

Σήμερα γράφω για την Τζωρτζιάνα. Μία γυναίκα που συνεργάστηκα στενά 11 γεμάτα χρόνια και την τοποθετώ μέσα μου κοντά στην Κλεάνθη (βλέπε ομότιτλο άρθρο στο ιστολόγιο - Για την Κλεάνθη...). Όποιος ξέρει τι σημαίνει αυτή η εσωτερική τοποθέτηση καταλαβαίνει, κι αξίζει να συνεχίσει την ανάγνωση αυτή.

Γεννήθηκε και μεγάλωσε σε ένα χωριό της Ρουμανίας, έχασε σχετικά σε νεαρή ηλικία τη μητέρα της και παντρεύτηκε μικρή. Απέκτησε δύο παιδιά, όμως κατά τη γέννηση του 2^ου υπήρξαν επιπλοκές με αποτέλεσμα να προκληθούν εγκεφαλικές βλάβες στο βρέφος. Το περιβάλλον της δυσκολευόταν να αποδεχτεί ένα παιδί με αναπηρία όπως επίσης και η ίδια η κοινωνία που δε διέθετε τότε ούτε καν στις μεγαλουπόλεις ειδικά πλαίσια για την εκπαίδευση του παιδιού της. Αποφάσισε να φύγει από τη χώρα της για να μπορέσει να εκπαιδευτεί και να εξελιχθεί ο Ρ., χώρισε – αφού ο άντρας της δεν ήθελε να φύγει – και με δύο μικρά παιδιά ταξίδεψε στο άγνωστο ελπίζοντας σε μία καλύτερη ζωή για τα παιδιά της και τον μικρό τότε Ρ. Τα πρώτα χρόνια στην Ελλάδα ήταν πολύ δύσκολα. Δούλεψε πολύ και σκληρά. Ο μεγάλος γιος ξεκίνησε άμεσα σχολείο κι ο μικρός Ρ. ειδικές θεραπείες καθώς είχε σημαντική καθυστέρηση στα αναπτυξιακά στάδια. Ευτύχησε μετά από χρόνια να γνωρίσει έναν καλό σύντροφο για εκείνη και πατέρα για τα παιδία της.

Το μακρινό πλέον 2014 μία συνάδελφος από ειδικό πλαίσιο παραπέμπει την Τζωρτζιάνα και τον Ρ. στον Φορέα όπου εργάζομαι. Το αίτημα δεν ήταν άμεσης ένταξης στο Φορέα μας αλλά εκτίμησης, παρακολούθησης και υποστήριξης των ιδιαίτερων δυσκολιών που αντιμετώπιζε το παιδί. Νέος στο χώρο, μου ανατέθηκε η παρακολούθηση του περιστατικού, εγώ θα συνεργαζόμουν άμεσα με τον Ρ. και την οικογένεια (μητέρα) και η μητέρα θα ξεκινούσε συνεδρίες παράλληλα με συνάδελφο ψυχολόγο, όπως κι έγινε. Για να μην μακρηγορώ – σε παλαιότερη ανάρτησή μου (για όσους παρακολουθούν στενά τη σελίδα) είχα πει πως αν ποτέ έγραφα την αυτοβιογραφία μου, η εμπειρία μου με τον Ρ. θα αποτελούσε σίγουρα ένα κεφάλαιο – ξεκινήσαμε μία συνεργασία με ένα παιδί όπου ήταν κυριολεκτικά κρεμασμένο πάνω στη μητέρα του έχοντας σημαντικές δυσκολίες. Σήμερα μιλάμε για ένα παιδί όπου έχει φίλους, επικοινωνεί επαρκώς, αυτοεξυπηρετείται σε σημαντικό βαθμό, πραγματοποιεί αγορές, κυκλοφορεί αυτόνομα και έχει εργαστεί. Για όσους γνωρίζουν το περιστατικό αλλά και γενικότερα τον κόσμο των ΑμεΑ μιλούσαμε σχεδόν για ένα θαύμα. Προφανώς και δεν ήταν όλα ρόδινα σε αυτή την πορεία όμως αυτό που είχε επιτευχθεί ήταν σχεδόν απίθανο. Και το χαρακτηρίζω έτσι για τρεις λόγους: πρώτον γιατί το παιδί είχε σημαντικό δυναμικό “κρυμμένο”, δεύτερον γιατί εργάστηκαν για αυτό Φορέας και επαγγελματίες πολύ καλοί (βάζω τον εαυτό μου τελευταίο) και τρίτο και σημαντικότερο, υποστηρικτικό περιβάλλον (βλέπε Τζωρτζιάνα). Δεν είναι συχνό, για όσους εργαζόμαστε στον χώρο της ειδικής αγωγής, να συνυπάρχουν και οι τρεις παράγοντες αυτοί μαζί. Κι αυτό ήταν και το μυστικό της επιτυχίας μας, αν και προφανώς δεν υπάρχουν μυστικά σε αυτά τα πράγματα.

Μέσα σε αυτά τα χρόνια πολλές φορές η Τζωρτζιάνα με ευχαριστούσε με μάτια βουρκωμένα, με έκανε να νιώθω ότι με έχει εικόνισμα στο προσκέφαλό της, κυριολεκτικά, τόσο πολύ ένιωθα την ευγνωμοσύνη της. Πάντοτε όμως της έλεγα και το πίστευα, δε το έλεγα από μετριοφροσύνη «έχω κάνει ελάχιστα σε σχέση με αυτά που έχετε κάνει εσείς. Αυτό που είναι σήμερα ο Ρ. οφείλεται πρώτα σε εκείνον και την προσπάθειά του, στην δική σας προσπάθεια και τελευταίος εγώ», κι αλήθεια το πιστεύω και θα το πιστεύω για πάντα.

Ίσως ξέρετε εκ των έσω ή το έχετε ως πληροφορία ή το φαντάζεστε, η σύνδεση των γονέων με το παιδί τους ΑμεΑ συνήθως είναι ιδιαίτερα ισχυρή, σφυρηλατημένη, περασμένη μέσα από τη φωτιά, τις δυσκολίες και τις ιδιαιτερότητες. Κάθε μικρό βήμα, κάθε νίκη, κάθε αυτονόμηση, είναι ένα γεγονός πολύ δύσκολα διαχειρίσιμο από τον γονέα, πόσο μάλλον όταν μιλάμε για μία “επανάσταση”, μία “αναγέννηση” που έκανε ο Ρ. σε αυτή την ηλικία και σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Έβαζε τα πάντα στην άκρη για το καλό των παιδιών της. Συναισθήματα, χρήματα, θυσίες, κόπο, υπομονή, ενέργεια, δρομολόγια, ώρες συζητήσεων κι εκπαιδεύσεων θυσιάζοντας καθημερινά το εγώ της. Ποτέ δε τη θυμάμαι να αγνόησε, να υποτίμησε, να αντιπρότεινε, κάτι που της είπα, κάτι που τη συμβούλευσα, κάτι που της πρότεινα. Τα άκουγε σαν ευαγγέλιο.

Τρία χρόνια περίπου πριν, λίγο μετά τον θάνατο του πατέρα μου, διαγιγνώσκεται κι εκείνη με καρκίνο, νέα όμως, πολύ νέα, μόλις στα 55 της. Άλλο ένα αγαπημένο μου πρόσωπο, όπως τότε και η Κλεάνθη. Ήταν μία δύσκολη μορφή καρκίνου όμως με δύναμη θα δώσει μία πολύ μεγάλη μάχη και θα τα πάει περίφημα! «Δε γίνεται να πεθάνω, έχω εκκρεμότητες να κλείσω για τα παιδιά μου», θυμάμαι να μου λέει φορώντας ένα μαντήλι για να μη φαίνονται τα χαμένα από τις χημειοθεραπείες μαλλιάς της. Οι θεραπείες και οι εξετάσεις πήγαιναν πολύ καλά κι όντως μέσα σε αυτό το διάστημα κατάφερε και προετοίμασε πολλά, εξαιρετικά σημαντικά, σπουδαία, για να είναι καλύτερα και τα δύο παιδία στο μέλλον. Τότε περίπου, ήρθε στη ζωή της και ο μικρός Α., το εγγονάκι της όπου πίστευα πως με αυτή τη χαρά που έβλεπα σε εκείνη, παρά τη δυσκολία της ασθένειας, το χαμόγελό και η χαρά της θα κατέστρεφε κάθε καρκινικό κύτταρο όπου κι αν βρισκόταν.

Οι εξετάσεις συνέχιζαν να βγαίνουν καλές, είχε περάσει ήδη ένας χρόνος. Σε έναν επανέλεγχο, πριν 2 μήνες,  φαίνεται σημαντική μετάσταση σε δύο όργανα, έτσι ραγδαία. Σοκ. Θυμάμαι δύο πράγματα από αυτή μας τη συνάντηση όπου συμπτωματικά ήταν και η προτελευταία μας για τη χρονιά. Θυμάμαι να μου λέει πως αγαπάει τόσο πολύ τον πρωτότοκο γιο της όπου σκέφτεται να μη του πει τα αποτελέσματα των εξετάσεων για να μη τον στεναχωρήσει και τον επιβαρύνει. Κλήθηκα – ως όφειλα – με τον άχαρο επαγγελματικό λόγο να τη συμβουλέψω να μιλήσει αληθινά και να γνωστοποιήσει στο γιο της τι συμβαίνει γιατί πάντα η αλήθεια είναι καλύτερη, γιατί η υπερπροστασία δεν κάνει συνήθως καλό. Τέλος, θυμάμαι να μου λέει “Είμαι νέα κύριε Μπάμπη, δε θέλω να πεθάνω”, πόσο δίκιο είχε; Τι δύσκολη στιγμή; Από τις πολλές που καλούμαστε οι επαγγελματίες υγείας να διαχειριστούμε...

Στην τελευταία μας συνάντηση, πριν από ένα μήνα, κλείσαμε τη συνεργασία μας, όπως κάθε χρονιά τέτοιες μέρες, με ευχές για υγεία, δύναμη για τις θεραπείες που ακολουθούν, ξεκούραση στις διακοπές και ότι θα ήμουν διαθέσιμος για ό,τι χρειαστεί. Πριν μου κλείσει την πόρτα αν και ήθελα πολύ να την αγκαλιάσω δεν ήθελα να φανεί “αποχαιρετιστήριο”, έτσι αρκέστηκα σε ένα χάδι στον ώμο. Μέσα μου ήξερα ότι θα είναι μία δύσκολη περίοδος που όλα ήταν πιθανά.

Δέκα μέρες πριν μιλήσαμε στο τηλέφωνο. Είχε τελειώσει τις ακτινοβολίες και μάζευε δυνάμεις για τις χημειοθεραπείες. Μου γκρίνιαξε λίγο που δε την αφήνει ο γιατρός να οδηγήσει το νέο της αμάξι που με τόσο κόπο πήρε, είχε χάσει για δεύτερη φορά τα μαλλιά της, ήταν χαρούμενη που την άφησε ο γιατρός να πάει διακοπές και μάλιστα θα ήταν όλη η οικογένεια μαζί και τέλος κλείσαμε μιλώντας για την αγάπη, ναι την αγάπη! Νομίζω καθόλου τυχαίο που η τελευταία μου συζήτηση με αυτή τη γυναίκα ήταν για την αγάπη! Τη γονεϊκή αγάπη και την αγάπη του παιδιού για τον γονέα. Αφορμή ήταν η πρόσφατη συζήτησή μας για το αν θα έπρεπε να πει στον πρωτότοκο γιο της τι συμβαίνει. Όταν πήρα το λόγο της μίλησα από τη θέση του παθόντα καθώς είχα βιώσει παρόμοιες καταστάσεις με τον πατέρα μου.

«Εσείς οι γονείς μας, μας έχετε δώσει τόση αγάπη κ. Τζωρτζιάνα που θα κάναμε πολλά περισσότερα για να σας την ανταποδώσουμε και πάλι δε θα αρκούσε. Στεναχωριώμαστε όταν σας βλέπουμε να ταλαιπωρείστε και θα κάνουμε τα πάντα για να είστε καλά έστω και λίγο. Η ζωή είναι κύκλος συνήθως, η τόση αγάπη που του δώσατε θα σας επιστρέψει ένα μικρό μέρος της. Για αυτές τις στιγμές έχουμε ο ένας τον άλλο, μη του το στερήσετε αυτό, αφήστε τον να σας φροντίσει τώρα όπως εκείνος νιώθει. Πρέπει να γνωρίζει την αλήθεια και πρέπει να το βιώσει αυτό το συναίσθημα».

«Έχετε δίκιο, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για όλα, καλό καλοκαίρι»…Αυτά ήταν τα τελευταία μας λόγια με μία “κούφια υπόσχεση” (όπως αποδείχθηκε) ότι θα ξαναμιλήσουμε για να μάθω πώς πηγαίνουν οι θεραπείες.

Έφυγε προχθές τα ξημερώματα, Ιούλιο κι εκείνη όπως και η Κλεάνθη. Μετά το πρωινό τηλεφώνημα του γιου της και την ανακοίνωση του θανάτου της, για έναν περίεργο λόγο κυριάρχησε στο μυαλό μου η λέξη «λύτρωση» και η φιγούρα της να χορεύει ένα βαρύ ζεϊμπέκικο και να χάνεται σταδιακά η εικόνα της, να σβήνει, από τα παιχνίδια του μυαλού που δε μπορώ να ερμηνεύσω.

Έζησε μία ζωή δύσκολη και συνειδητοποιώ ότι με πνίγει να γνωρίζω ανθρώπους που έζησαν δύσκολη ζωή κι έφυγαν. Εύχομαι να αναπαυθεί η ψυχή της. Ξέρω ότι θα βασανίζεται τώρα βλέποντας τον γιο της να δακρύζει αυτές τις ώρες ή τον Ρ. να αντιδράει περίεργα, ξέρω ότι θα της λείψει πολύ ο μικρός Α., οι συναθροίσεις τους της Κυριακής, το τσιγάρο. Θα ήθελα πολύ να πω το κλισέ “πιστεύω ότι εκεί θα είναι καλύτερα” αλλά δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι θα είναι καλύτερα μακριά από τους αγαπημένους της. Πιστεύω ότι κι έτσι όμως θα βρει τον τρόπο να είναι κοντά τους.

Κ. Τζωρτζιάνα σας ευχαριστώ για όλα από τα βάθη της καρδιάς μου. Εύχομαι να κατάφερα να σας έδωσα λίγη χαρά κι ελπίδα μέσα από τη δουλειά μου με τον Ρ. όλα αυτά τα χρόνια και οι συζητήσεις μας να ελάφραιναν την ψυχή σας. Καλό ταξίδι, θα σας θυμάμαι πάντα.

 

Δεπάστας Χαράλαμπος

Κοινωνικός Λειτουργός
MSc "Επαγγελματικής και Περιβαλλοντικής Υγείας - 
Διαχείρισης και Οικονομικής Αποτίμησης"

Επικοινωνία: anisihesmeres@gmail.com
Blog: http://depastascharalampos.blogspot.gr/
Like us on Facebook: Ανήσυχες Μέρες (Page)
Follow us on Twitter: Depastas Charalampos
@anisihesmeres